Sentencje, aforyzmy wielkich chińskich myślicieli i autorytetów

Zwyciężyć i wyruszyć do Chin to tegoroczny cel wszystkich Mastersów. Zanim jednak okaże się, kto we wrześniu w nagrodę pojedzie do tego egzotycznego kraju, już dziś zapraszamy do podróży po meandrach umysłów wielkich chińskich myślicieli. Jak mawiał Konfucjusz: Podróż tysiąca mil zaczyna się od jednego kroku. Biorąc udział w olimpiadzie, zrobiliście już ten pierwszy krok. Pora na następne.

W tym miejscu znajdziecie wskazówki, jak zdobywać wiedzę, doskonalić się wewnętrznie, koncentrować, ćwiczyć ciało i umysł, by móc... zwyciężać. Młodzi ludzie często poszukują swoich autorytetów, przewodników duchowych i mistrzów wskazujących drogę, którą mają podążać. Czekamy zatem na rezultaty Waszych poszukiwań i propozycje sentencji ulubionych chińskich mistrzów (anna.kwolek@dialog.pl)

1. KONFUCJUSZ - żył w latach 551-479 p.n.e. Ten uznawany za największego chińskiego filozofa człowiek na imię miał Qiu, czyli "pagórek", prawdopodobnie z powodu wypukłego czoła, wg wierzeń Chińczyków, znamionującego inteligencję. Jego ojciec był urzędnikiem wojskowym, umarł kiedy syn miał 3 lata. Wychowała go samotnie matka, poznał biedę i trudy życia - od małego musiał fizyczną pracą zarabiać na własne utrzymanie. Kiedy miał 15 lat podjął naukę, którą sam opłacał. Zdobył sławę człowieka niezwykle uczonego, ponoć cytował z pamięci klasyczną "Księgę Pieśni". W 530 p.n.e. założył szkołę, w której uczono pisma, zasad zachowania się i podstawowej wiedzy. Wg legendy, gdy umarł, uczniowie opłakiwali go przez 3 lata, a najwierniejszy, Tzu-kung, spędził na grobie mistrza 6 lat, twierdząc: "Od początku ludzkości aż do dziś nie było człowieka równego Konfucjuszowi". Proste, nie dogmatyczne maksymy Konfucjusza są wciąż popularne w Chinach i innych krajach Dalekiego Wschodu. Twierdził, że zmysł moralny u człowieka jest odpowiednikiem kosmicznego porządku natury. W swej nauce nie odwoływał się do sił nadprzyrodzonych, jako jedyny z twórców wielkiej doktryny nie twierdził, że pochodzi ona z jakiegokolwiek boskiego źródła czy też natchnienia niedostępnego dla innych ludzi. Urzekał ludzi swą uczciwością, prawością i nauczycielskim entuzjazmem. Ponad 70 jego bezpośrednich uczniów zostało wybitnymi uczonymi chińskimi. Przypisuje mu się zredagowanie wielu klasycznych ksiąg, które składają się na tzw. "klasykę konfucjańską": "Pięcioksiąg konfucjański" oraz "Czteroksiąg konfucjański" . Zbiór tych dzieł do 1905 roku stanowił podstawę egzaminów dla kandydatów do służby państwowej w Chinach. Uhonorowano go tytułem "Największego Mędrca-Nauczyciela". Ok. 175 roku n.e. jego maksymy wykuto na kamiennych tablicach, których fragmenty zachowały się do dziś.

Wskazówki dla Mistrzów internetu i nie tylko:

• Powiedz mi, a zapomnę,
  Pokaż mi, a zapamiętam,
  Pozwól mi zrobić, a zrozumiem.
• Uczyć się i nie myśleć to strata czasu, myśleć i nie uczyć się to niebezpieczeństwo.
• Jeśli coś wiesz, przyznaj, że wiesz. Gdy zaś czegoś nie wiesz, przyznaj, że nie wiesz. Oto prawdziwa wiedza.
• Wiedzieć, że wiemy, co wiemy, i że nie wiemy tego, czego nie wiemy - oto prawdziwa wiedza.
• Wiedzieć to mieć świadomość, że nic się nie wie - to właśnie znaczy prawdziwa wiedza.
• Prawdziwa wiedza to świadomość rozmiarów własnej ignorancji.
• Ucz się tak, jakbyś niczego jeszcze nie osiągnął, i lękaj się, byś nie stracił tego, co już osiągnąłeś.
• Trzy są sposoby zdobywania mądrości. Pierwszy to refleksja - to najbardziej szlachetny, następnie naśladowanie - jest on najłatwiejszy, a trzeci to doświadczenie - najbardziej gorzki ze wszystkich.
• Doskonalenie siebie to źródło wszelkiego postępu i rozwoju moralnego..

Dla nauczycieli...

• Jeśli nie będziesz nauczał kogoś, kto na to zasługuje, zgubisz człowieka. Jeśli nauczasz kogoś, kto na to nie zasługuje, trwonisz tylko swą wiedzę.
• Nie uczyć człowieka dojrzałego jest marnowaniem człowieka. Uczyć człowieka niedojrzałego jest marnowaniem słów.
• Nie ucz małpy wspinania się po drzewach.
• Kto nabytą wiedzę pielęgnuje, a nową bez ustanku zdobywa, ten może być nauczycielem innych.

Mastersi, pracujecie zespołowo - w pracy drużynowej wzajemne zaufanie, a nierzadko także i przyjaźń, są podstawą sukcesu. Przed wami kilka cytatów związanych z przyjaźnią

• Nie to przyjaciel, który we krwi jest, w rodzie, lecz co się przyjacielem pokaże w przygodzie.
• Ludzie bliscy są sobie naturą, a dalecy przyzwyczajeniami.
• Nie to przyjaciel, który we krwi jest, w rodzie, lecz co się przyjacielem pokaże w przygodzie.
• Trzy są rodzaje przyjaźni, które korzyść przynoszą: przyjaźń z prostolinijnym, ze szczerym i z takim, który wiele wie.

2. LAOZI - półlegendarny chiński filozof, twórca taoizmu. Istnienie Laozi nie zostało ostatecznie potwierdzone historycznie; według tradycji żył w VI w. p.n.e., a więc był współczesny Konfucjuszowi (niektóre źródła podają nawet, że był jego nauczycielem). Legendy wskazują, że Laozi po śmierci odjechał na zachód i przebywszy Himalaje trafił do Indii, gdzie został nauczycielem, lub nawet ojcem (!) Buddy. Jego imię Laozi, czyli "Stary Mistrz" sugeruje, że spośród wielkich mędrców Wschodu pojawił się jako pierwszy. Lao wierzył, że wszyscy są dobrzy w naturalny sposób i wszystkich należy traktować tak samo. Uważał, że to błąd usiłować zmieniać ludzi. Każdemu, kogo spotkał na swej drodze mówił dokładnie to samo: "Bądźcie sobą, róbcie swoje" Zgodnie z duchem taoizmu, Laozi zalecał poznanie praw natury i kierowanie swoimi działaniami zgodnie z nimi. Zalecał życie w ostrożności, bycie łagodnym, pokornym i poprzestawanie na małym. Dzięki temu człowiek zabezpiecza się przed dojściem do skrajności. Co ciekawe, Laozi nauczał zasady niedziałania (wuwei), mówiącej o ograniczeniu aktywności w celu uniknięcia skrajności. Dlatego też mistrz zalecał, by mieć mało pragnień. Uważał, że ludzie powinni mieć niewielką wiedzę, a wtedy spełnią się ich wszystkie pragnienia i zdobędą prawdziwą mądrość.

• Jeśli myślisz, że wszystko jest łatwe, napotkasz tylko trudności.
• Jeśli wiesz, że nie wiesz, jesteś na właściwej drodze.
• Kto jest równie rozważny na końcu co i na początku dzieła, ten klęski nie dozna.
• Nie wiedzieć stanowi prawdziwą wiedzę. Przypuszczać, że się wie, to choroba.
• Odpowiedzialni jesteśmy nie tylko za to, co robimy, lecz i za to, czego nie robimy.
• Opanowanie innych to siła, opanowanie siebie to prawdziwa moc.
• Posiadasz mało - wygrasz. Posiadasz dużo - przepadniesz.
• Poznanie innych to inteligencja, poznanie siebie to prawdziwa mądrość.

3. ZHUANGZI - żył w latach 369-298 p.n.e.,filozof i poeta chiński, kontynuator oraz propagator taoizmu (najwcześniejszym ze znanych krzewicieli nauk Laozi). Przez całe życie myśliciela Chiny były sceną wojen domowych, pogrążających kraj w atmosferze militaryzmu, spisku i agresji. Mistrz Zhuang dążył do polepszenia niespokojnej sytuacji poprzez głoszenie filozofii taoistycznej. Kierował się prawdami zawartymi w Daodejing, spisanymi przez Laozi. W swoim dziele bardzo często w sposób dobroduszny i pogodny naśmiewa się z Konfucjusza, natomiast Laozi - traktuje z powagą i czcią. Zhuangzi był orędownikiem wolności, ale celem jaki mu przyświecał było polepszenie ogólnej kondycji ludzkości.

• Kto zna swoją głupotę, nie jest wielkim głupcem.
• Nie ma broni okrutniejszej nad ludzką ambicję. Najostrzejszy miecz jej nie dorówna.
• Wzorowy może być jeno ten, dla którego osąd innych nie istnieje.
• Kto ślepo słucha otoczenia, ten nie może zyskać swobody dla siebie samego.

4. MENCJUSZ - żył w latach 371-ok. 289 p.n.e., jeden z najważniejszych interpretatorów Konfucjusza. Uważał, że człowiek jest z natury dobry, podstawy cnót mają wrodzony charakter, ale człowiek musi je strzec i rozwijać. Mencjusz traktował wszechświat jako kosmos moralny, a istotę ludzką jako część tego układu. Człowiek, dzięki samodoskonaleniu się, może odkryć doskonałość w moralności i kompletności istnienia. Przez wiele stuleci w Chinach wysoko ceniono jego nauki wyłożone w traktacie "Księga Mengzi". Nazywano go często "Drugim mędrcem".

• Człowiek naprawdę wielki nigdy nie traci swojego dziecięcego serca.
• Liczni są ci, którzy coś czynią, lecz nie wiedzą dlaczego.
• Nie płaci się za zamiary, lecz za pracę, którą wykonano.

5. MO DI - żyjący w latach ok. 479-381 p.n.e., chiński filozof, twórca motizmu. Krytykował tradycyjne instytucje, obrzędy i obyczaje, a także konfucjanistów i samego Konfucjusza, m.in. za brak wiary w Boga i duchy, przypisywanie zbyt dużej wagi do ceremonii pogrzebowych i żałoby oraz muzyki. Nauczał, że człowiek humanitarny i prawy to osoba, która realizuje wszechogarniającą miłość (idea ta stała się centralną teorią motistów). Twierdził, że każdy powinien kochać każdego jednakowo i bez różnicy.

• Trzeba zrobić to, co korzyść przynosi niebu, duchowi i ludziom.
• Wzajemny szacunek - to prawdziwa korzyść dla obu stron.
• Zdarza się, że szaleniec wie coś lepiej niż inni.

6. WANG CHONG (Wang Czung) żyjący ok. 27-ok. 97 r. filozof chiński, autor traktatu "Rozprawy krytyczne", zawierającego ostrą krytykę przesądów i wierzeń z jego epoki.

• Jak blask słońca oświetla wnętrze komnaty, tak nauka rozświetla umysł.
• Wybitni uczeni - to złoto i klejnoty swego wieku.
• Postępowaniem każdy może dowieść swej wartości, ale nikt nie może być pewien sukcesu. Wartość każdego bowiem zależy od naturalnych uzdolnień, sukces zaś - wyłącznie od okoliczności.

7. SIMA QIAN żyjący 145-85 p.n.e. chiński historyk, autor monumentalnego dzieła "Zapiski historyka", obejmującego okres przeszło 2 tys. lat chińskiej historii od czasów najdawniejszych. Dzięki "Zapiskom" zyskał sobie miano ojca chińskiej historiografii (kronikopisarstwa). Oskarżony o zdradę, Sima Qian w 99 p.n.e. został wykastrowany, ale nie popełnił zgodnie ze zwyczajem samobójstwa, bo pragnął kontynuować pracę nad swoim dziełem. Po kastracji, jako pierwszy w historii Chin eunuch, został cesarskim sekretarzem. Odtąd stanowisko to zwyczajowo otrzymywali eunuchowie.

• Kto idzie pierwszy, ten innym kierunek wyznacza.
• Nawet ze słów szalonego mądry coś wydobyć zdoła.
• Z tysiąca myśli mądrego człowieka jedna z pewnością okaże się błędna, z tysiąca zaś myśli głupca jedna na pewno będzie słuszna.

8. KUNG-SUNG JANG żyjący ok. 390-338 p.n.e. chiński filozof i przedstawiciel szkoły legistów.

• Mądry prawo stanowi, głupi prawu jest poddany. Zdolny zmienia obyczaj, tępy pozostaje w jego niewoli.
• Głupiec nie zrozumie, nawet gdy coś już się dokonało, mędrzec zaś widzi wszystko, zanim zakiełkuje.
• Natura ludzka skłania się ku ładowi. Okoliczności ją ku nieładowi pchają.

9. BRUCE LEE właśc. Lee Jun Fan (1940-1973) - amerykański aktor i mistrz sztuk walki pochodzenia chińskiego, ikona kina akcji oraz znana postać najnowszej kultury. Był synem aktora opery chińskiej i śpiewaczki. Zadebiutował jako trzymiesięczne niemowlę w filmie Golden Gate Girl (trzymany w rękach przez ojca). Jako osiemnastolatek Lee wstąpił do gangu i często popadał w konflikty z policją, więc rodzice zasugerowali mu wyemigrowanie do Stanów Zjednoczonych. Początkowo zamieszkał w chińskiej dzielnicy San Francisco (pracował jako kelner i nauczyciel tańca). Następnie wyjechał do Seattle, gdzie na tamtejszym uniwersytecie zaczął studiować filozofię oraz kontynuował treningi kung-fu.

• Wszystkie niejasne pojęcia muszą upaść nim uczeń może nazwać siebie mistrzem
• Aby przebyć tysiąc mil, trzeba zrobić pierwszy krok.
• Ból jest najlepszym nauczycielem. Tylko nikt nie chce być jego uczniem.
• Nie nauczysz się pływać nie wchodząc do wody.
• Sama wiedza nie wystarczy, trzeba umieć ją zastosować. Nie wystarczy chcieć. Trzeba wszystko wprowadzać w życie.
• Bądź jak woda - przystosowuje się do każdego naczynia, a może zniszczyć skałę.
• Wygrywaj bez pychy, przegrywaj bez urazy.
• Żeby się poznać, trzeba się przyjrzeć sobie w działaniu z innymi.
• Nie obawiam się kogoś kto trenuje 10000 kopnięć, ale tego który 10000 razy trenował jedno kopnięcie.
• Jeśli spędzasz zbyt wiele czasu myśląc o czymś, nigdy tego nie dokonasz.
• Zawsze bądź sobą, wyrażaj siebie, miej wiarę w siebie, nie poszukuj ludzi sukcesu po to, aby stać się kopią ich osobowości.

Opracowano na podstawie: Wikipedii